تبریزلی حاج رضا صراف

صرافین تورکجه نوحه لری و مرثیه شعرلری

دیوان صراف
ساعت ٩:٢۳ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/٢/٢٢   کلمات کلیدی: مقاله ،کتاب ،متن نوحه

دیوان صرّاف تبریزی

(مدح‌لر، نوحه‌لر، مرثیه‌لر)

  sarraf

انتشارات ناصر-قم-خیابان شهدا-کوچه آمار-تلفن:7743400-همراه:09122524699-صندوق الکترونیکی: naser@ketabeqom.com قیمت: 1500 تومان

سهمانلیانلار: فتح‌الله ذوقی-نظامعلی قیچلوئی جاوید

چاپ نوبه‌سی: {بۇ یایێن ائویله} بیرینجی

چاپ یئری و ایلی: سیدالشهدا چاپ ائوی- 1386‌ینجی گۆنه‌ش ایلی (قێش)- سای: 2000

ساتێش یئری: آذربایجان کیتاب ائوی

سالێق: قۇم - ارم خیاوانی - قدس پاساژی – بئشینجی قات – پلاک 174


بۇ کیتابێن اؤن سؤزۆنده اوْخۇیۇرۇق:

"آذربایجان مرثیه ادبیاتینا باخاندا بیر اۆجسۆز-بۇجاقسێز دنیز ایله قارشێلاشێرێق؛ دئمه‌ک اسکی چاغلاردان تۆرک ملّت‌لری آراسێندا دئییله‌ن آغێلارێ مکمّل شکلی بۇ گۆن مرثیه‌لردیر.

...

بؤیۆک سؤز اوستادلارێ بۇ یوْلدا شئعر یازێب و دیوان یارادێبلار کی هر بیری اؤز نوعینده تایسێزدێ، مراغه‌لی دخیل، دربندلی قمری و فضولی کیمی شاعیرلر مرثیه ادبیاتیندا شاه‌اثرلر یارادێب گئدیبله‌ر.

بۇ قافله‌نین شاه‌اثر یارادانلارێندان بیریده تبریزلی صرّاف دیر. سیّد رضا صرّاف آذربایجانێن باشکندی اوْلان تبریزده 1271 هـ.ق ایلینده آنادان اوْلدۇ. ...اوْ 1325‌ینجی قمری ایلده ابدیّته قوْوۇشدۇر...

اوْنۇن عاشورائی شئعرلری گؤزه‌ل و آخێجێ و نوحه‌لری چوْخ اۆره‌یه یاتاندێرلار. ایندی بیر آذربایجانلێ تاپماق اوْلماز کی صرّافین بیر غزلین یا هئچ اوْلمۇرسادا بیر نوحه‌سین ازبر اوْلماسێن یا محرم آیێندا نوحه‌لرینده‌ن بیرین ائشیتمه‌سین و اؤز اؤزۆنه زمزه‌مه ائتمه‌سین. صراف حضرت ابالفضل(ع) حاققێندا بیر نوحه ده دئییر:

 

دۇر ائی دعوالر اسلانێ ــ ابوالفضلیم عله‌مداریم

آخان سۇ تک قێزێل قانێ ــ ابوالفضلیم عله‌مداریم

 

قێید اوْلۇنان بۇ نوحه صرافین اؤز یاشایێش دؤرونده آز زاماندا سدلری سێندێرێر و آذربایجانێن هر طره‌فینده دیل‌لر ازبری اوْلۇر، حتی سێنێرلارێ آتلایێر، خوراسان تۆرک‌لری آراسێندا بۇ نوحه اوْخۇنۇر و منیمسه‌نیر.

یا صراف شام غریبان نوحه‌سینده دئییر:

ائی نور-ی-عئینیم منزیل موبارک – بی‌کس حۆسئینیم، منزیل موبارک

بۇ نوحه‌نی هله اۇشاق ایدیم اوْلۇکی دؤرد یا بئش یاشێم اوْلاردێ کی اؤز اؤزۆمه زمزه‌مه ائده‌ردیم. هر حالدا صراف مرثیه ادبیاتیندا اؤزۆنه اؤزه‌ل بیر سبکه مالیک‌دیر.

صرّافین نوحه‌لرینده یابانجێ و آیرێ دیل‌لرین سؤزجۆک‌لری آز ایشله‌نیب و ایشله‌نه‌نده ده یئرینده ایشله‌نیب.

صرّاف تۆرک دیلینده ساوادلی اولدۇغۇ اۆچۆن بۇ دیلین قاعده و قانۇنلارێن و جومله قۇرۇلۇشۇن پوْزمایێب و باجارێقلا دَیه‌رلی شئعرلر یارادێب‌لار، صرافین نوحه‌‌لرینین اؤزه‌للیک‌لرینده‌ن بیریده بۇدۇر کی زامان کئچدیکجه کؤهنه‌لیک اۆزۆ گؤرمۆر و تازادێر، ائله سانێرسان کی دۆنه‌ن دئییلیب"

نیظامعلی قیچلوئی

رمضان‌المبارک 1428 هجری قمری

مقدس قوم شهری

 

بۇ یازێنێن آردێندا بۇ بؤیۆک قوْشارێن نوحه‌لرینده‌ن بیرین اوْخۇیاق:

 

عاشورا گئجه‌سی‌نین نوحه‌سی

 

گـۆل-ی-گـۆلـزار-ی-ریسالـه‌ت بـۇ گئجـه

شئمریده‌ن ایسته‌دی مؤهله‌ت بۇ گئجه

 

بیــر دوْیــۇنـجــا بــاخـا اکبــر یــۆزیـنــه

ائیلیـیــه آیــــه تـــلاوت بـــۇ گـئــجـــه

 

زینـبـــیـن قلــبینـــی آرام ائـلئـیـــــوب

اوْلا مشغــول-ی-عیبــاده‌ت بــۇ گئجـه

 

یاتمئیـوب آل-ی-علـی صوبحه کیمــی

شیعــه یاتسێن نئجـه راحه‌ت بۇ گئجه

 

بیلمیــره‌م نئیلــه‌دی بـس تــازه گلیـن

اوْنــا یــۆز وئــردی نـه حاله‌ت بۇ گئجـه

 

امّ-ی-لئیــلایــه بـۇیـۇردێ شه-ی-دین

سنــده وئـر اوْغلێــوا زینـت بـۇ گئجــه

 

دۆتــدێ دۆنیــا یۆزینــی مــوج-ی-بـلا

داشـدێ دریای-ی-مصیبـت بۇ گئجـه

 

کربــلا ایچــره اوْلـۇب محشه‌ر عیـان

گـوئیـا قــوْپـدێ قییـامـه‌ت بـۇ گئجه

 

باغلانێب سۇ یوْلێ لب تئشنه قالێب

عیتره‌ت-ی-شاه-ی-ویلایه‌ت بۇ گئجه

 

شُهــدالـــر آدێنــا کئلــک-ی-قضـــا

یازدێ فرمان-ی-شهاده‌ت بۇ گئجه

 

آللاه قوْیسا گله‌جکده بۇ کیتابدان شاعیرین مرثیه آثارێن یازاجام و بۇ یازماغا کیتابی ساهمانلایانلاردان ایجازه آلمێشام.